به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت آموزش و پرورش، رضوان حکیمزاده، در «آیین بزرگداشت امام مجاهد شهید» و گردهمایی فعالان عرصه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی، با تشریح ابعاد اندیشه تربیتی رهبر حکیم شهید، اظهار کرد: برای شناخت این منظومه، باید سه ضلع «اندیشه تربیتی»، «سیره تربیتی» و «ثمره تربیتی» را در پیوند با یکدیگر مطالعه کرد.
وی با بیان اینکه در این نگاه، آموزش و پرورش دستگاهی در کنار سایر دستگاهها نیست، افزود: تعلیم و تربیت در اندیشه ایشان، محور پیشرفت و تمدنسازی است و از همین رو سرمایهگذاری در آموزش و پرورش، نه هزینه، بلکه سرمایهگذاری برای آینده کشور تلقی میشود.
حکیمزاده ادامه داد: تأکید بر مفهوم «سرمایهگذاری» در آموزش و پرورش، نشاندهنده عمق نگاه راهبردی به این حوزه است؛ نگاهی که آینده جامعه را به کیفیت تربیت نسلهای امروز پیوند میزند.
معلم؛ افسر سپاه پیشرفت
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، جایگاه معلم را یکی دیگر از ارکان اساسی این منظومه دانست و گفت: تعبیر «افسران سپاه پیشرفت» برای معلمان، افقی روشن از شأن و رسالت معلم ترسیم میکند. در چنین نگاهی، معلم صرفاً انتقالدهنده محتوا نیست، بلکه در متن فرایند پیشرفت کشور و تربیت نسل آینده قرار دارد.
وی افزود: تکریم معلم نیز نباید به یک دستگاه یا مناسبت محدود شود، بلکه وظیفهای عمومی و اجتماعی است. جامعه باید به نقطهای برسد که بهترین و مستعدترین دانشآموزان، حرفه معلمی را به عنوان یکی از انتخابهای برتر خود برگزینند.
«علم نافع»؛ معیار جهتدهی به برنامه درسی
حکیمزاده با اشاره به جایگاه برنامه درسی در تحقق اهداف تربیتی اظهار کرد: یکی از مفاهیم بنیادین در این زمینه، «علم نافع» است. وقتی از برنامه درسی سخن میگوییم، باید از خود بپرسیم دانشی که در اختیار دانشآموز قرار میدهیم تا چه اندازه برای زندگی، رشد فردی و اجتماعی و آینده او نافع است.
وی افزود: زمان، انرژی و ظرفیت دانشآموز سرمایهای ارزشمند است و برنامه درسی باید با درک همین مسئولیت طراحی شود؛ بنابراین پیوند میان برنامه درسی و علم نافع، مسئلهای عمیق و بنیادین در نظام تعلیم و تربیت است.
عدالت آموزشی؛ از دسترسی تا «نصیب برابر تربیتی»
معاون آموزش ابتدایی، «عدالت آموزشی» را یکی دیگر از محورهای مهم منظومه تربیتی رهبر حکیم شهید برشمرد و تصریح کرد: عدالت آموزشی فقط به معنای ثبتنام دانشآموزان و دسترسی آنان به مدرسه نیست. تعبیر دقیقتر، **«نصیب آموزشی و تربیتی برابر»** است.
وی توضیح داد: دانشآموزی که در دورترین نقطه کشور زندگی میکند، باید از نظر فرصت و امکان یادگیری، کیفیت معلم، فضای آموزشی، تجهیزات و امکانات، از فرصتهایی قابل مقایسه با دانشآموزی در پایتخت برخوردار باشد. این نگاه، عدالت آموزشی را از سطح دسترسی به مدرسه، به سطح کیفیت یادگیری ارتقا میدهد.
حکیمزاده این معیار را «شاخص و شاغولی دقیق» برای سنجش میزان تحقق عدالت در نظام آموزشی دانست.
سیرهای که خود، الگوی تربیت بود
وی در ادامه با اشاره به «سیره تربیتی» رهبر حکیم شهید گفت: اندیشه تربیتی زمانی اثرگذار میشود که در رفتار و سبک زندگی نیز متجلی باشد. اهتمام مستمر به کتاب و مطالعه، حضور در نمایشگاه کتاب، ارتباط مستقیم با جوانان، بانوان، ورزشکاران، شاعران، اهالی فرهنگ و گروههای مختلف اجتماعی، همگی نشاندهنده نگاهی جامع و چندبعدی به تربیت انسان بود.
معاون آموزش ابتدایی افزود: توجه ویژه به نسل آینده و اعتماد عمیق به جوانان نیز از مؤلفههای برجسته این سیره بود؛ رویکردی که سرمایههای فرهنگی و انسانی جامعه را میدید و برای رشد و بالندگی آنها میدان فراهم میکرد.
ثمره تربیت؛ پایداری مسیر پس از فقدان رهبر و الگو
حکیمزاده سومین ضلع این منظومه را «ثمره تربیتی» عنوان کرد و گفت: ثمره تربیت زمانی آشکار میشود که انسانهای تربیتیافته بتوانند در موقعیتهای دشوار مسئولیت بپذیرند و مسیر را ادامه دهند.
وی افزود: پایداری جامعه، استمرار مسئولیتپذیری و به میدان آمدن انسانهایی که در یک مکتب تربیتی رشد کردهاند، نشان میدهد که یک الگوی فردی توانسته است به فرهنگ اجتماعی تبدیل شود. این همان نقطهای است که اندیشه تربیتی و سیره تربیتی، ثمره خود را در جامعه نشان میدهد.
وی در جمعبندی این بخش گفت: اندیشه تربیتی، افق و مبانی ساخت انسان و جامعه را ترسیم میکند؛ سیره تربیتی، این اندیشه را در سبک زندگی و رفتار متجلی میسازد و ثمره تربیتی، در انسانهایی نمایان میشود که حامل و ادامهدهنده آن مسیر هستند.
از بازخوانی اندیشهها تا تدوین برنامه عمل
معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر ضرورت عملیاتی شدن این منظومه خاطرنشان کرد: تکرار سخنان و برگزاری نشستها به تنهایی کافی نیست. گام مهم، «تبیین»، «صورتبندی» و سپس «تبدیل اندیشه به برنامه عمل» است.
وی گفت: اگر بناست یک منظومه تربیتی راهنمای عمل نظام آموزشی باشد، باید بتوان نسبت هر برنامه و اقدام اجرایی را با مبانی آن بهصورت روشن مشخص کرد.
حکیمزاده همچنین با اشاره به تجربههای اخیر دانشآموزان و ضرورت تقویت هویت ملی و دینی آنان اظهار کرد: نسل امروز بسیاری از واقعیتها را نه صرفاً از طریق کتاب و جزوه، بلکه در میدان واقعی تجربه کرده است. وظیفه نظام تعلیم و تربیت آن است که از این تجربهها و سرمایههای شکلگرفته برای تقویت شناخت، هویت، همبستگی اجتماعی و تعلق فرزندان این سرزمین به ارزشهای ایرانی ـ اسلامی بهره بگیرد و برای آنان میدان امن شناختی ایجاد کند.
گفتنی است «آیین بزرگداشت امام مجاهد شهید» و گردهمایی فعالان عرصه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی با حضور جمعی از اندیشمندان، استادان حوزه و دانشگاه و صاحبنظران حوزههای فرهنگی، اجتماعی و تربیتی برگزار شد. همچنین در این آیین بزرگداشت، از پوستر همایش «آیندهنگاری قائد شهید» رونمایی شد.
